ابو القاسم سلطانى

207

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

توجه : اگر در نسخ قديم واژه كرفس بدون پسوند نبطى يا بستانى آمده باشد منظور كرفس بستانى است چه همانطوريكه آمد در كتب قديم ذيل عنوان كرفس به غير از دو گياه فوق چندين گياه با پيشوند كرفس به شرح زير آمده است 1 - كرفس جبلى Petroselinum oreoselinum Muench كه در كتاب دياسقوريدوس با نام اوراسالينون آمده است ( دياسقوريدوس م - 3 ش 61 ص 269 ) . 2 - كرفس برى يا سمرينون ، كرفس طرى ، كرفس صحرائى يا كرفس بيابانى Smyrnium perfolatum L و Smyrnium olusatrum - L كه در كتاب دياسقوريدوس ذيل سمرينون آمده است ( دياسقوريدوس م - 3 ش 64 ص 270 ) . هر دو گياه كرفس جبلى و كرفس برى در كتب قديم عربى و فارسىزبان ذيل عنوان كرفس آمده‌اند 3 - كرفس الماء ، جرجير الماء ، كرفس مائى ، قرهء العين Sium latifolium در كتاب دياسقوريدوس با عنوان سين Sion آمده است لذا واژه كرفس الماء يا كرفس مائى به دو گياه كرفس نبطى و اين گياه اطلاق شده است اين گياه در كتب سنتى با عنوان قرهء العين آمده است . 4 - كرفس صخرى ، كرفس ماقدونى ، كرفس رومى ، جعفرى ، كرفس سرخسى Petroselinum hortense Hoffm در كتاب دياسقوريدوس ذيل بطراسالينن آمده است . ( 1 * ) - اين واژه در نسخه موجود در كتابخانه ملى پاريس افوسالينون ، در كتابخانه ملى مادريد اقوريون ، در جامع مفردات ابن بيطار اقوسالينون و در مخزن اقوسالن آمده است به نظر مىرسد كه اين واژه‌ها تحريف شده اقوسالينون است كه معرب از واژه يونانى Aquselinon مىباشد ( 2 * ) - سمرينون : Smyrnium perfolatum L ( 3 * ) - صاحب تحفه چترگل را به چتر شبت تشبيه كرده است ( 4 * ) - . . . ادامه مطالب عينا همان است كه ديوسكوريد ذيل ماده افسالينون آورده است ( 5 * ) - اين واژه در مخزن حضيض ضبط شده است ( 6 * ) - سالينون قابايون معرب Selinon kepaion يونانى ( كرفس - Selinon و بستانى - Kepaion ) ( 7 * ) - در اصل الشبقون ( 8 * ) - حمى ابيوالوس ، حماى دايره ، حمى نافض ، حمى الرعد ، تب و لرز Ague intermittent fever ( 9 * ) - ورك Sciatic ( 10 * ) - اطريفل يا شبدر باتلاقى Menyanthes trifoliata L Code - 559 كرفس لفتى Apium graveolens L . Var . rapaceum DC در نتيجه كشت متوالى كرفس نبطى ( وحشى ) تاكنون حدود ده واريته از آن به دست آمده كه تمام آنها به مصرف تغذيه مىرسند و كرفس لفتى [ كرفس شلغمى ] يكى از آن انواع و شبيه به گونه اصلى است با اين